Quay lại trang trước

Bất đồng nhóm máu Rhesus giữa mẹ và thai nhi

Bất đồng nhóm máu Rhesus giữa mẹ và thai nhi

9:11:35 - 01/02/2015

Khi mang thai, dòng máu tuần hoàn từ cơ thể người mẹ sẽ mang chất dinh dưỡng đến nuôi thai, bởi vậy bất kỳ yếu tố nào hiện diện trong máu mẹ đều có tác động đến thai nhi. Ngoài những chất hóa học như các thuốc mẹ sử dụng trong thai kỳ, thì những yếu tố sinh học sẵn có trong cơ thể mẹ cũng là điều đáng lưu tâm. Và bất đồng yếu tố Rhesus là một hội chứng thường nhắc đến và được các bác sĩ sản khoa phát hiện sớm từ những tuần thai đầu tiên

Vậy Rhesus là gì?

Cơ thể con người có 2 loại nhóm máu, loại nhóm máu ABO và loại nhóm máu Rhesus. Trong đó nhóm máu Rhesus được quy định bới 6 gen, trong đó gen trội D đóng vai trò quan trọng nhất để phâ chia thành nhóm Rhesus (+) có chứa “yếu tố D” và nhóm Rhesus (-) không chứa yếu tố D. Khi một người có nhóm máu Rhesus (-) tiếp xúc với máu có Rhesus (+) thì trong máu người này sẽ tạo ra kháng thể chống lại yếu tố D (là yếu tố lạ của cơ thể). Kháng thể này một khi được tạo ra sẽ tồn tại suốt đời trong cơ thể.

Theo các nghiên cứu y khoa, có hơn 99% người châu Á là Rhesus (+), còn lại chỉ một tỷ lệ nhỏ là Rhesus (-).

Xét nghiệm máu trong lần khám thai đầu tiên sẽ giúp phát hiện các dấu hiệu Rh+

Xét nghiệm máu trong lần khám thai đầu tiên sẽ giúp phát hiện các dấu hiệu Rh+

Nếu người phụ nữ có Rhesus (+) thì hiện tượng bất đòng nhóm máu Rhesus không xảy ra do yếu tố D là yếu tố quen thuộc của máu mẹ nên không tạo ra kháng thể chống lại yếu tố D.

Nếu người phụ nữ có Rhesus (-) thì khả năng lấy chồng có Rhesus (+) là rất cao (do đa số mọi người có Rhesus (+)) và khả năng sinh con có Rhesus (+) do di truyền từ bố là rất cao. Khi đó hiện tượng bất đồng nhóm máu sẽ xảy ra trong 2 trường hợp sau:

  1. Nếu trong máu mẹ trước hoặc trong khi mang thai đã có kháng thể kháng yếu tố D:

Nguyên nhân của hiện tượng này có thể là do trước đây mẹ từng được truyền máu có Rhesus (+), hoặc do nạo phá thai, thai ngoài tử cung, sẩy thai mà thai nhi có Rhesus (+).

  1. Nếu lần mang thai trước thai nhi có Rhesus (+) mà máu của thai nhi tiếp xúc với máu mẹ trong quá trình sinh đẻ.

 nhom-mau-me-bau-thai-nhi.2jpg

Mẹ bầu vẫn sinh được em bé khỏe mạnh bình thường ngay cả khi nhóm máu bất đồng Rh+

Với một trong 2 trường hợp trên, cơ thể mẹ bầu đã có sẵn kháng thể kháng yếu tố D nên trong quá trình mang thai kháng thể này sẽ vào trong cơ thể thai nhi gây phản ứng bất đồng nhóm máu Rhesus sẽ gây vỡ hồng cầu ở thai nhi, gây thiếu máu tán huyết.

Vì một khi đã được tạo ra thì kháng thể kháng yếu tố D sẽ tồn tại suốt đời, nên cách tốt nhất đề phòng ngừa xung đột này là tiêm ngừa trước khi kháng thể này xuất hiện. Trước khi có thai, mẹ bầu nên xét nghiệm máu, nếu phát hiện là Rhesus (-) thì tốt nhất nên tiêm ngừa Anti-D immunoglobulin là chất giúp phá hủy nhanh chóng tế bào hồng cầu thai nhi một khi tế bào máu thai nhi vào máu mẹ, do đó ngăn ngừa tạo kháng thể kháng yếu tố D. Còn nếu chưa xét nghiệm máu trước khi có thai thì trong quá trình mang thai phải xét nghiệm ngay khi có thể và nếu phát hiện Rhesus (-) thì phải theo dõi tiếp xem có xuất hiện kháng thể kháng yếu tố D hay chưa để tiêm phòng sớm nhất (khi kháng thể xuất hiện rồi thì không được tiêm phòng).

Còn khi kháng thể đã xuất hiện rồi thì cần phải lưu ý trong những lần sinh tiếp theo cần theo dõi chặt chẽ diễn biến của thai nhi để có biện pháp can thiệp kịp thời. Việc truyền máu thay thế cho thai nhi khi có hiện tượng tán huyết xảy ra và liệu pháp ánh sáng để hạn chế vàng da, tán huyết tỏ ra khá hiệu quả.

[fbcomments]